Blog > Komentarze do wpisu
Toksyczne słowa czII

Rozdział I

Ocena własnych doświadczeń

Krzyczenie na coś, co żyje, może zabić w tym czymś ducha. Kije i kamienie mogą nam połamać kości, ale slowa mogą złamać nasze serca.
ROBERT FULGHUM

Większość ludzi zdaje sobie sprawę z tego, że wyzwiska są wyrazem słownej agresji. Jeżeli ktoś nazywał cię idiotką, głupią krową, szmatą lub używał jakichkolwiek innych obelżywych określeń, przejawiał wobec ciebie słowną agresję. Obrzucanie wyzwiskami jest najbardziej jaskrawym przejawem słownej agresji, nietrudnym do rozpoznania. Inne je formy są mniej oczywiste. Rozpoznanie ich w związku dwojga dorosłych ludzi może być bardzo trudne z wielu powodów. Oto najważniejsze z nich:

1. Najczęściej przejawy słownej agresji pozostają w ukryciu. Ich świadkiem jest zazwyczaj jedynie ofiara agresji.
2. Słowna agresja nasila się z czasem. Jej ofiara przyzwyczaja się i oswaja z nią.
3. Słowna agresja przybiera różne formy i oblicza.
4. Słowna agresja nieprzerwanie dyskredytuje odczucia ofiary.

Zjawisko słownej agresji jest w pewnym sensie częścią naszej kultury. Dominacja, wymuszanie uległości, umniejszanie cudzych osiągnięć i zawyżanie własnych, dławienie oporu, manipulacja, krytyka, stosowanie nacisku i zastraszanie to akceptowane przez wielu reguły gry. Kiedy za sprawą jednego z partnerów zaczynają one obowiązywać w związku, zaś agresywny partner wypiera się ich stosowania, jedynym efektem może być chaos.
Poniżej znajduje się kwestionariusz samooceny, dzięki któremu sprawdzisz, czy jesteś w swoim związku ofiarą słownej agresji. Postaw krzyżyk przy każdym stwierdzeniu, które odnosi się do twojego związku:
1. Kilka razy w tygodniu lub częściej twój partner okazuje ci irytację lub gniew, chociaż nie zrobiłaś nic, co mogłoby go wyprowadzić z równowagi. Za każdym razem jesteś zaskoczona jego reakcją. (Kiedy go pytasz, dlaczego się złości, odpowiada, że wcale nie jest zły, lub sugeruje, że to ty w jakiś sposób ponosisz za to winę).
2. Kiedy czujesz próbujesz przekazać mu swoje odczucia, nie masz wrażenia, że sprawa została załatwiona, nie odczuwasz zadowolenia ani ulgi, nie czujesz, że "się pogodziliście". (On pyta: "Chcesz, żebyśmy zaczęli się kłócić?" albo w inny sposób wyraża niechęć do omawiania sytuacji).
3. Często masz mętlik w głowie i czujesz się sfrustrowana jego reakcjami, ponieważ nie potrafisz sprawić, by zrozumiał twoje intencje.
4. Martwisz się nie konkretnymi sprawami - ile czasu ze sobą spędzacie, gdzie pojedziecie na urlop itd. - ale brakiem porozumienia w waszym związku: co on zrozumiał z twojej wypowiedzi, jak ty odczytałaś jego słowa.
5. Czasami się zastanawiasz: "Co się ze mną dzieje? Nie powinnam czuć się aż tak źle".
6. Twój partner rzadko - jeśli w ogóle - wyraża chęć się z tobą swoimi myślami i planami.
7. Twój partner ma przeciwne zdanie na praktycznie każdy poruszony przez ciebie temat, a swoich wypowiedzi nie próbuje stonować słowami: "moim zdaniem", "myślę', lub "uważam" - jak gdyby to on miał zawsze rację, a nie ty.
8. Czasami masz wątpliwości, czy twój partner uważa Cię za samodzielną istotę ludzką.
9. Nie przypominasz sobie, abyś kiedykolwiek przerwała mu wami: "Dosyć tego!" lub "Przestań!"
10. Kiedy próbujesz przedyskutować z nim jakiś problem, twój partner albo się złości, albo "nie ma pojęcia, o czym mówisz"

Jeżeli postawiłaś krzyżyk przy co najmniej dwóch stwierdzeniach, ta pomoże ci rozpoznać przejawy słownej agresji. Jeżeli powyższe sytuacje cię nie dotyczą, książka ta pomoże ci zrozumieć ofiary słownej agresji. Jeżeli powyższe sytuacje wydają ci się znajome, ale nie jesteś pewna, czy odnoszą się do ciebie, po prostu czytaj dalej.
Przejawy słownej agresji mogą być jawne, przybierając na przykład formę wybuchów gniewu skierowanych na partnerkę lub zawoalowanego ataku ("Jesteś przewrażliwiona"). Mogą też być ukryte, zamaskowane, jak w przypadku: "Nie wiem, o czym mówisz", podczas gdy w rzeczywistości partner doskonale wie, o co chodzi.
Ukryta agresja słowna jest bardzo niebezpieczna, ponieważ nie przejawia się bezpośrednio. Najczęściej przyjmuje postać zawoalowanego ataku lub wymuszenia. Ten rodzaj agresji jest opisywany jako "prowadzący do obłędu". Jest to "forma wzajemnego oddziaływania dwojga ludzi, wynikająca z tłumienia agresji, która w poważny sposób zaburza zdolność ofiary do rozpoznawania i radzenia sobie z rzeczywistością interpersonalną" (Bach i Goldberg, 1974, s. 251). W przypadku tego typu agresji kobieta nie odbiera żadnych konkretnych sygnałów. Musi zaufać własnej intuicji i - jakkolwiek bolesne by to było - przyjąć do wiadomości, że partner jej nie kocha, nie ceni i nie szanuje.

Oto co piszą George R. Bach i Ronald M. Deutsch w swojej książce: Stop! You're Driving Me Crazy Crazy (1980, s. 272-273):
W trakcie nauki rozpoznawania doświadczeń prowadzących do obłędu bardzo pomocny jest poniższy test:
1. Od czasu do czasu czujesz się wytrącona z równowagi trudności z jej odzyskaniem.
2.Czujesz się zagubiona, nie wiesz, w którą stronę się zwrócić, bezskutecznie szukasz odpowiedzi.
3. Bywasz zaskakiwana.
4. Czujesz się skołowana, zdezorientowana, masz mętlik w głowie
5. Brakuje ci oparcia, masz uczucie, jakby ziemia usunęła ci się spod nóg.
6. Odbierasz sprzeczne informacje, ale nie potrafisz lub boisz się poprosić o wyjaśnienia. [dopisek autorki: albo prosisz o wyjaśnienie, lecz go nie otrzymujesz]
7. Ogólnie źle się czujesz w obecności danej osoby.
8. Widzisz, że myliłaś się w ocenie swojej sytuacji.
9. Czujesz się całkowicie zawiedziona złamaną obietnicą lub niespełnionymi oczekiwaniami.
10. Masz wrażenie, że coś ważnego, o czym marzyłaś, legło w gruzach.
11. Zła wola zdaje się przeważać tam, gdzie spodziewałabyś się dobrej woli.
12. Czujesz się popychana, nie kontrolujesz kierunku, w jakim
13. Nie potrafisz przerwać niepotrzebnej gonitwy myśli.
14. To, co wydawało się jasne, staje się zagmatwane.
15. Masz dziwne, nieprzyjemne uczucie pustki.
16. Czujesz silną potrzebę ucieczki, a jednak nie potrafisz wykonać żadnego ruchu, zupełnie jakbyś zmieniła się w kamień się bezsilna, niezdolna zmierzyć się z problemem.
17. Czujesz
18. Masz niejasne podejrzenie, że coś jest nie w porządku.
19. Masz wrażenie, że twój subiektywny świat ogarnął chaos.
[przedruk za zgodą Putnam Publishing Group, New York, z książki Stop! You're Driving Me Crazy! George'a R. Bacha i Ronalda M. Deutscha, copyright 1980 by dr George R. Bach i Ronald M. Deutsch)
Być może rozpoznałaś niektóre z powyższych uczuć i przeżyć; mogą nie być dla ciebie tak oczywiste. Zdarza się, że ofiary słownej agresji dopiero z pewnego dystansu, po wyrwaniu się ze związku, dostrzegają, że "rzeczywiście tak się czuły.
Słowna agresja jest przejawem wrogości. Napastnik nie bywa prowokowany przez swoją partnerkę. Może natomiast Świadomie lub nieświadomie wypierać się swoich czynów. Z pewnością jednak nie grozi mu to, że pewnego ranka się obudzi i powie: "Ojej! Zobaczcie, co ja wyprawiałem. Jest mi naprawdę przykro. To się więcej nie powtórzy". Nikt poza ofiarą nie doświadcza skutków agresji i zazwyczaj nikt oprócz niej nie potrafi rozpoznać jej przejawów. "Agresja może być rozpoznana dzięki temu, że ofiara boleśnie odczuwa jej skutki". (Bach i Goldberg, 1974, 119)
Najprościej mówiąc, ciężar rozpoznania słownej agresji spoczywa na jej ofierze, ponieważ agresywnemu partnerowi brakuje motywacji, aby się zmienić. Mimo to ofiara słownej agresji może mieć trudności z rozpoznaniem faktycznego stanu rzeczy, ponieważ nauczono ją wątpić w swoje odczucia. Jeśli na przykład kobieta czuje się zraniona lub zdenerwowana czymś, co powiedział partner i wyraża swoje uczucia, mówiąc: "Zabolało mnie to, co powiedziałeś", on, zamiast uszanować te uczucia i właściwie zareagować, lekceważy je i zbywa słowami: "Nie wiem, o co ci chodzi. Jesteś przewrażliwiona". Kobieta zaczyna wówczas wątpić w swoją intuicję. Dlaczego tak się dzieje? Być może w dzieciństwie wpojono jej, podobnie jak wielu innym kobietom, że jej uczucia nie są ważne. Tymczasem właśnie one są podstawą naszego istnienia, ponieważ stanowią kryterium, według którego określamy, czy coś jest złe lub niebezpieczne.
Jeśli kobieta potrafi rozpoznawać i oceniać swoje uczucia, może również zacząć rozpoznawać przejawy słownej agresji.

czwartek, 19 sierpnia 2010, tak.ta.kati